{"id":28486,"date":"2022-06-06T08:00:00","date_gmt":"2022-06-06T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ecoblog.mcp.es\/l4r\/?p=28486"},"modified":"2022-06-06T08:09:17","modified_gmt":"2022-06-06T06:09:17","slug":"premiazkoa-hondakin-plastikorik-ez-ibaietan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ecoblog.mcp.es\/l4r\/premiazkoa-hondakin-plastikorik-ez-ibaietan\/","title":{"rendered":"Premiazkoa: hondakin plastikorik ez ibaietan"},"content":{"rendered":"\n<p>National Geographic aldizkariak 2022ko apirileko alean eman zituen datuen arabera, aurreikusten da urtero itsasoetara heltzen den plastiko-bolumena oraingoaren hirukoitza izatea 2040an eta urtean 29 milioi tonako kantitatera iristea. Hori, datu huts bat baino gehiago, ikaragarrizko mehatxua da, gure itsaso eta ozeanoetan bizi diren espezieek, gure dietaren barnean daudenek, plastiko horiek irentsiko baitituzte. Hau da, 20 urte barru, gizakiak orain jaten duen plastikoaren hiru bider jango du.<\/p>\n\n\n\n<p>Neurri handi batean, hondakin horien jatorria lehorrean dago. Lehorrean, ibaietara iristen dira, gero itsasertzean isurtzen direnetara eta, hala, natura-paradisu asko simaurtegi bihurtzen dira <strong>(<a href=\"https:\/\/ecoblog.mcp.es\/l4r\/hondakinez-betetako-paradisuak\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">hemen irakurri<\/a>)<\/strong>. Zientzia-ikerketaren arloko profesionalek duela gutxi egin duten azterlan batean ondorioztatu dute mundu osoko milatik gora ibai garbitu beharko liratekeela %81 murrizteko itsasora heltzen diren hondakinen kantitatea.<\/p>\n\n\n\n<p>Eta bada lan horri ekin dionik. 2014an, adibidez, John Kellettek uretan dagoen zaborra atzemateko gailu bat sortu zuen, <strong><a href=\"https:\/\/www.mrtrashwheel.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Mister Trash Wheel<\/a><\/strong> (jaun Zabor-biltzailea) izena jarri ziona, Baltimoreko kaia garbitzeko. Zehazki, gabarra bat da, itxura bitxikoa, begi irten eta aho itzela dituena, eta, ur-gurpil bati esker, kaian isurtzen den ur-lasterrean bulkatzen da. &nbsp;Gurpil horrek, era berean, uhal garraiatzaile bat eta hondakinak biltzen dituzten arrastelu batzuk mugitzea eragiten du. 2014az geroztik, Mister Trash Wheel jaunak milioi bat kilogramo hondakin baino gehiago bildu du ibaitik.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Mr. Trash Wheel eats his 1,000,000th pound of trash!\" width=\"680\" height=\"383\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/R4-9Yi3tnbg?start=2&#038;feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>The Ocean Cleanup (Ozeanoaren garbiketa) asmo handiko beste proiektu bat da, eta munduko ozeanoetatik plastikoa kentzeko xedea du. Irabazteko asmorik gabeko fundazio bat da, Holandako Boyan Slat asmatzaile eta enpresaburu gazteak sortua, eta garbiketa-sistema aurreratuak garatzen dituena. Hasierako helburua zen ozeanoetan igerian&nbsp; dauden plastikoen %90 garbitzea hurrengo bi hamarkadetan, seiehun metroko luzerako eta U formako hesi baten bidez. Sare-itxurako gona bat du, urpean dagoena eta ur-lasterrek mugiarazten dutena. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Explaining the Interceptor | Cleaning Rivers | The Ocean Cleanup\" width=\"680\" height=\"383\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/bm1rH70wfJo?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>Slat 2015ean egin zen ospetsu, Pazifikoko zaborren orban handia garbitzeko asmo handiko plan bat aurkeztu zuenean. Hain zuzen, Ipar Pazifikoan pilatzen diren hondakin plastikoen kontzentrazio handia da. Mega-espedizio esan zioten plan horri, eta 30 itsasontziko flota batek parte hartu zuen bertan. Espedizio horretan, plastikoa biltzeaz gain, haien kontzentrazioa, banaketa eta irismen-erradioa neurtu zen.<\/p>\n\n\n\n<p>Plana aurkeztu zuenean, zientzialari asko aurka agertu zen, horrek eragingo zituen kostuak neurrigabeak izango zirela argudiatuta eta bai plastikoen uharte hori kentzeak ez zuela konponduko mikroplastikoen arazoa.<\/p>\n\n\n\n<p>Geroztik, proiektu horrek 31,5 milioi dolar ingururen dohaintzak jaso ditu, babesleek emandakoak, eta mikro mezenasgoko kanpaina bati esker beste bi milioi dolar bildu ditu gutxi gorabehera. Horrez gain, nazioartean aitortza ugari eskuratu du, eta Europako Batzordeak berrikuntzaren alorrean bere aholkularietako bat izateko aukeratu du.<\/p>\n\n\n\n<p>2019aren amaieran, ibaiak garbitzeko beste ekimen bat aurkeztu zuen: eguzki-energiak elikatutako gabarra bat. Ekimen horren xedea zen zabor gehien izaten duten mila ibaiak bost urtean garbitzea. Pandemiak, ordea, proiektua atzerarazi egin zuen, baina ez geldiarazi. Egun, zenbait herrialdetan ari da garatzen, besteak beste, Indonesian, Malaysian, Vietnamen eta Dominikar Errepublikan. Pazifikoko gabarrarekin batera, 1.000 tona zabor baino gehiago bildu ditu jada.<\/p>\n\n\n\n<p>Ibaien egoerak kezkatzen ba zaitu, agian interesgarritzat hartuko dituzu post hauek:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-blogmcp wp-block-embed-blogmcp\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"BtABYF9lgR\"><a href=\"https:\/\/ecoblog.mcp.es\/l4r\/hondakinez-betetako-paradisuak\/\">Hondakinez betetako paradisuak<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; clip: rect(1px, 1px, 1px, 1px);\" title=\"\u00abHondakinez betetako paradisuak\u00bb \u2014 blogmcp\" src=\"https:\/\/ecoblog.mcp.es\/l4r\/hondakinez-betetako-paradisuak\/embed\/#?secret=pHOAhjflx6#?secret=BtABYF9lgR\" data-secret=\"BtABYF9lgR\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-blogmcp wp-block-embed-blogmcp\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"LWr4ptF1ic\"><a href=\"https:\/\/ecoblog.mcp.es\/l4r\/surflari-handi-batez-gain-zer-ikusten-dugu-olatuan\/\">Surflari handi batez gain, zer ikusten dugu olatuan?<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; clip: rect(1px, 1px, 1px, 1px);\" title=\"\u00abSurflari handi batez gain, zer ikusten dugu olatuan?\u00bb \u2014 blogmcp\" src=\"https:\/\/ecoblog.mcp.es\/l4r\/surflari-handi-batez-gain-zer-ikusten-dugu-olatuan\/embed\/#?secret=yOmHA2eq27#?secret=LWr4ptF1ic\" data-secret=\"LWr4ptF1ic\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Iturriak<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<p>National Geographic aldizkaria<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-my-modern-met wp-block-embed-my-modern-met\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"H3lwdldFi7\"><a href=\"https:\/\/mymodernmet.com\/es\/mr-trash-wheel-baltimore\/\">&#8216;Mr. Trash Wheel&#8217; y su familia ayudan a mantener limpias las aguas de Baltimore<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; clip: rect(1px, 1px, 1px, 1px);\" title=\"&#8220;&#8216;Mr. Trash Wheel&#8217; y su familia ayudan a mantener limpias las aguas de Baltimore&#8221; &#8212; My Modern Met\" src=\"https:\/\/mymodernmet.com\/es\/mr-trash-wheel-baltimore\/embed\/#?secret=CE550aL2e0#?secret=H3lwdldFi7\" data-secret=\"H3lwdldFi7\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-zahori-books wp-block-embed-zahori-books\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"Kl1IixNgoa\"><a href=\"https:\/\/zahorideideas.com\/clubpequenoactivista\/actua\/boyan-slat-la-limpieza-mas-grande-de-la-historia\/\">Boyan Slat: la limpieza m\u00e1s grande de la historia<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; clip: rect(1px, 1px, 1px, 1px);\" title=\"\u00abBoyan Slat: la limpieza m\u00e1s grande de la historia\u00bb \u2014 Zahor\u00ed Books\" src=\"https:\/\/zahorideideas.com\/clubpequenoactivista\/actua\/boyan-slat-la-limpieza-mas-grande-de-la-historia\/embed\/#?secret=9JKbQkH9pC#?secret=Kl1IixNgoa\" data-secret=\"Kl1IixNgoa\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Egun itsasoa itotzen duten hondakin plastiko gehienen jatorria ibaietan dago. Hori dela-eta, premiazkoa da ahalik eta azkarren garbitzea. Mota askotako ekimenak daude ibaien inguruneak garbitzeko. Gaur, Mister Trash Wheel (jaun Zabor-biltzailea) eta The Ocean Cleanup (Ozeanoaren garbiketa) izenekoez hitz egingo dugu.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":28484,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2895],"tags":[3110,3102,2947,3645,3144],"class_list":["post-28486","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ura","tag-hondakinak","tag-im","tag-iraunkortasuna-eu","tag-irunerriko-mankomunitatea","tag-ura"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ecoblog.mcp.es\/l4r\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28486","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ecoblog.mcp.es\/l4r\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ecoblog.mcp.es\/l4r\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ecoblog.mcp.es\/l4r\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ecoblog.mcp.es\/l4r\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28486"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ecoblog.mcp.es\/l4r\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28486\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28489,"href":"https:\/\/ecoblog.mcp.es\/l4r\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28486\/revisions\/28489"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ecoblog.mcp.es\/l4r\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28484"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ecoblog.mcp.es\/l4r\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28486"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ecoblog.mcp.es\/l4r\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28486"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ecoblog.mcp.es\/l4r\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}