Hondakin plastikoen metaketa XXI. mendeko ingurumen-erronka handietako bat da. Mundu mailan, ekoitzitako plastikoen % 10 birziklatzen dira ozta-ozta, eta gainerakoak zabortegietara, ibaietara edo itsasoetara heltzen dira, eta, horrenbestez, kutsadura larriagotzen dute eta ahulak diren hiri-eremuetan uholde-arriskua areagotzen dute. Testuinguru horretan jaio zen Ecobuild, Malin sortutako ekimena, ekonomia zirkularra garapen sozialerako tresna ere izan daitekeela erakusten duena.

Proiektua 2019an hasi zen, Sabou Doumbiak sustatutako ekimen pertsonal gisa, eta, denborarekin, hilean hondakin plastikoen 67 tona prozesatzeko gauza den industria txiki moduan sendotu da. Lehen hustubideak eta ibaien ibilguak buxatzen zituzten material horiek –arazo hori bereziki larria izan zen 2024an gertatu ziren uholdeetan– egun galtzada-harri, hiri-altzari, hodi eta kable elektriko bihurtzen dira.

Birziklapenetik harago, Ecobuildek tokiko ekoizpenaren eta ekoizpen zirkularraren eredu baten alde egiten du, non hondakinak baliabide erabilgarri bihurtzen diren, azpiegiturak eta gune publikoak hobetzeko oinarrizko zerbitzu eskasak dituzten hiri-inguruneetan.

Ecobuilden funtsezko oinarrietako bat bere gizarte-ikuspegia da. 2012az geroztik gatazka armatuak eta ezegonkortasunak ukitutako herrialde batean, gizarte-kalteberatasuneko egoeran dauden pertsonei lan-aukerak eta prestakuntza eskaintzen dizkie proiektuak.

Gaur egun, ekimenak zazpi enplegu zuzen mantentzen ditu eta 30 bat pertsonari eman die prestakuntza, haietako asko barne-desplazatuak. Gainera, hondakinak biltzeko sareak ahalbidetzen die biltzaileei 80 eta 100 euro arteko diru-sarrerak izatea hilean, eta, hartara, tradizionalki lan-merkatu formaletik kanpo gelditu diren familien autonomia ekonomikoa hobetzen laguntzen du.

Ecobuilden hazkundea nazioarteko erakundeen elkarlanari esker gauzatu ahal izan da. Espainiako Ayuda en Acción gobernuz kanpoko erakundearen laguntzarekin, Bamagreen proiektuaren bidez, eta IMG taldearenarekin, ekimena artisau-eredu batetik eredu erdi-industrial batera igaro da, ahalmen handiko birringailuak eta estrusio-makineria barne hartuta.

Aurrerabide teknologiko horrek ekoizteko ahalmena handitzeko eta birziklatutako materialen kalitatea hobetzeko modua eman du, eta, horrek ekarri du proiektuaren bideragarritasun ekonomikoa indartzea.

2026ari begira, eta Garapenerako Nazioarteko Lankidetzako Espainiako Agentziaren babesarekin, Ecobuildek fase berri bat aurreikusten du, eguzki-panelak kokatzean arreta jarriko duena. Hala, neurri horrek, batetik, lantegiaren ingurumen-aztarna murriztuko du, eta, bestetik, eskualde horretako segurtasunik ezak eragindako etenaldi elektriko maizen aurrean, jarduerari eustea ahalbidetuko du.

Hortaz, zabortegietara bideratutako hondakin plastikoen kantitatea urtean 120 tona inguru murrizten laguntzen du, baina bere eragina ingurumen-datu horretatik harago doa. Afrikako zenbait herrialdetan, adibidez, Ruandan edo Malin,  handitzen ari den joera baten barnean dago ekimena, plastikoaren erabileraren aurkako araudi zorrotzagoak bultzatzen eta aukera iraunkorrak sustatzen ari baitira.

Bamakon, plastikoak hondakin arazotsu izateari utzi dio, enplegua sortzen duen, azpiegiturak hobetzen dituen eta komunitate-erresilientzia sendotzen duen baliabide bihurtzeko.

Plastikoa oinarria hartuta, beste ekimen batzuk ezagutu nahi badituzu:

Afrikan galtzada-harri bihurtzen den plastikoa

Arazoak konpontzen dituzten plastikozko adreiluak

Mikroplastikoak: jada gure barnean dagoen mehatxu ikusezina