Pamplona 1956, "Historia del abastecimiento", David Alegría Suescun

Mikel Belaskorekin hitz egiteak historiari eta egungoak azaltzen dituzten paisaia ahaztuei leiho bat zabaltzea dakar beti. Egungo Iruñea ezagutzeko landarediak duen garrantzia azaldu digu. Hiriko toponimiak basoez eta zuhaixkez, artzaintzaz, zuhaitzak mozteaz… hitz egiten digu; azken batean, hiriaren eta bertako biztanleen historiaz.

Hainbat espezietako animaliak ikusi nahi dituzu beren eguneroko zereginetan? Horixe lortu du Iruñerriko Mankomunitateak, Ornitolan Servicios Ambientales enpresaren bidez, Iruñerriko Ibai Parkeko zenbait gunetan behaketarako lau kamera jarri eta gero.

kordi.vahle

Møn uhartea Zeru Iluneko Nazioarteko Parkeen barnean dagoen Danimarkako kokaleku bakarra da. Horren ondorioz, ingurumenean duen garrantzia handia da, are gehiago kontuan hartzen badugu egun/gau ziklora duela 3.000 urtetik baino gehiagotik planetan dauden espezie guztiak egokitu direla, eta ziklo natural hori orain hankaz gora jartzen ari dela.

Hiri bateko zuhaitzak azpiegituratzat har daitezke, hala nola estolderia-sarea bezala edo espaloien eta errepideen multzo bezala. Ba al zenekien haren presentziak hiriko bero-uhartearen efektua arindu eta onura ugari ekar ditzakeela?

Lehen zabortegia zena gozatzeko tokia bihurtzera pasatu da Areatzeko meandroa. Horrez gain, Nafarroako lehen CO2 xurgalekua da, Trantsizio Ekologikorako Ministerioan erregistratua eta, orain, 1.075 zuhaitz autoktonoak osaturiko baso berri bat sortu da bertan. Horri esker “Baso Uhartedi” proiektuan sartu da.

HightLand Titles

Eskoziako Highlands eskualdeko txoko batean, bertako flora eta fauna lehengoratu eta berreskuratzen aritzen den natura-erreserba bat dago. Mundu osoko ekarpenei esker finantzatzen da. Hain zuzen, oinordetzako oroigarri-lursailak saltzean datza ekimena, eta lursail horietara joan daiteke, bertan kanpatu ahal da edo zuhaitz bat landatu. Eta erosten dituenak lord edo lady titulua eskuratzen du, gainera.

Hirikumeek eta ingurumenak oreka aurkitu behar dute adiskidetasunean bizitzeko. We Love Cities (hiriak maite ditugu) lehiaketa bat da, eta bere helburua da herritarren parte-hartzearen bidez iraunkorragoak izango diren hiriak sortzeko beharrari buruz kontzientzia harraraztea. Kontzientzia harrarazte hori ez dago biztanleei bideratuta bakarrik, baizik eta bai arlo politikoari ere, hari neurriak hartzeko eta ekintzei heltzeko exijitzen baitzaio.

Pozuelo de Alarcónen, Madrilen, heziketarako bokazioa duen leku bat dago, non, landareak sendatzeaz gain (eta ospitaleratu egiten dira, behar izanez gero), herritarrei erakusten zaien nola zaindu, berriro gaixotzea ekiditeko. Gainera, zainketa intentsiboen unitate bat du, kasu zailenek zainketa espezializatuak jasotzeko, eta bai landareetarako zaindegi bat ere, oporretara joaten direnean herritarrek landareak esku onetan uzteko aukera izateko.

Eraiste-lan baten hondakinak espazio berri bihurtuta; banku bihurtutako obra-hondakinak; uniforme gisa erabilitako bigarren eskuko alkandorak; inauste-lanetako egurra berokuntza-sistema elikatzeko… Hori guztia, ideia onak ez ezik, enpresa eta proiektu baten filosofia ere bada: Mo de Movimiento.

Landareen zurtoinetan ibiltzen diren kableak, landareen oinarri naturalean txertatuta dauden elementu artifizialak, ingurumen-baldintzen etengabeko monitorizazioa… Hori guztia ez da zientzia-fikzioa jada, baizik eta inguruan dugun errealitatea. Ciborg esaten zaien lorategiez ari gara.