Ontzi batek birziklapenarekin lotutako sinbolo bat eramateak ez du esan nahi nahitaez produktu berri bihurtuko denik. Gerta liteke bereizten zailak diren zenbait geruzak eratuta egotea, bateraezinak diren osagaiak edukitzea edo maila nahikoan tratatzeko gai den instalaziorik ez egotea.

Ontziei buruzko araudi berria –2025/40 Araudiaren (EB) pean arautua eta aplikagarria dena 2026ko abuztuaren 12az geroztik– “teknikoki birziklagarria” denaren eta “praktikan birziklatua” denaren arteko distantzia hori ixten saiatzen da. 2030etik aurrera, ontziak Europako birziklagarritasun-irizpideen arabera diseinatu beharko dira. Aurrerago, maila handian bildu, sailkatu eta birziklatu ahal izatea ere exijituko da. Hala, emaitza okerrenak dituzten diseinuak merkatutik kanpo geldituko dira progresiboki.

Horrek behartuko du eranskailuak, tintak, itxigailuak, etiketak, materialen konbinazioak eta formatuak berrikustera. Plastikozko erretilu bat, adibidez, ez da soil-soilik ebaluatuko material nagusiaren arabera: bere geruzak, etiketak edo koloreak sailkatzea eta ondoren birziklatzea zailtzen duten ere hartuko da kontuan.

Ondorioak izan beharko luke ontzi sinpleagoak eta homogeneoagoak dituen merkatu bat, bigarren lehengai errazago bihurtzeko gai direnak.

Eta ondoren adieraztea gero lortzen den produktuak duen material birziklatuaren portzentajea.

2030etik aurrera, plastikozko ontzi desberdinek material birziklatuaren gutxieneko portzentaje batzuk eduki beharko dituzte. Adibidez, edarietarako erabilera bakarreko plastikozko botiletan eduki birziklatuak, aurreikusita dauden salbuespenekin, gutxienez % 30ekoa izan beharko du 2030ean eta % 65ekoa 2040an. Plastikozko beste ontzi batzuetarako portzentaje desberdinak ezarri dira, haien erabileraren eta erabilitako materialaren arabera.

Neurri honek plastiko birziklatuaren eskaera egonkor bat sortzen lagundu dezake. Eta hori funtsezkoa da: hondakinak behar bezala bereiztea askoz ere erabilgarriagoa baita, produktu berriak egiteko material berreskuratuak erabiltzeko gai den industria bat dagoenean.

Baina zenbait ontzi nola bereizi erabakitzean dagoen nahasketa ohikoa da. Hori murrizteko, araudiak Europako etiketa bateratu bat aurreikusten du, ontziaren materialaren osaera identifikatuko duena eta bereiztea erraztuko duena. Bilketa-ontziek sinboloak erabili beharko dituzte, hartara, ontziaren informazioa eta edukiontziarena bat etortzeko.

Ziur aski, etiketa horiek 2028tik aurrera hasiko dira ezartzen, behin onartzen direnean beharrezkoak diren espezifikazioak. QR kodeak edo beste euskarri digital batzuk ere eduki ahal izango dituzte, birziklagarritasunari, berrerabilerari edo eduki birziklatuari buruzko informazio osagarria emate aldera.

Neurria bereziki baliagarria izan daiteke gure Europar Batasun honetan, non oraindik ere hondakinak bereizteko koloreak, sinboloak eta mezuak desberdinak diren herrialdeen artean eta bai lurraldeen artean ere.